بیست و چهارمین جلسه بررسی و اصلاح پیش‌نویس استاندارد BS EN 81-20 “مربوط به مقررات ایمنی آسانسورهای حمل نفر و بار” برگزار شد.

بیست و چهارمین جلسه بررسی و اصلاح پیش‌نویس استاندارد BS EN 81-20 “مربوط به مقررات ایمنی آسانسورهای حمل نفر و بار” با حضور جمعی از خبرگان صنعت آسانسور، شرکت های بازرسی و سازمان ملی استاندارد در روز سه شنبه مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۰۹ برگزار و بندهایی از این پیش نویس مورد بررسی و اصلاح قرار گرفت.
این استاندارد قرار است در آینده جایگزین استانداردهای ملی فعلیِ آسانسور ، ۱-۶۳۰۳ و ۲-۶۳۰۳ شود لذا بررسی دقیق و اصلاح ایرادات آن، اهمیت بسیار ویژه‌ای دارد:
استانداردهای BS EN 81-20 و BS EN 81-50 از تلفیق و ادغام دو استاندارد EN 81-1 مربوط به آسانسورهای برقی (کششی) معادل با استاندارد ملی ۱-۶۳۰۳ و استاندارد EN 81-2 مربوط به آسانسورهای هیدرولیک معادل با استاندارد ملی ۲-۶۳۰۳ به همراه اصلاحاتی به وجود آمده است. قسمت ویژگی‌های آن در استاندارد BS EN 81-20 و محاسبات و روش‌های آزمون در استاندارد BS EN 81-50 آورده شده است. به‌عبارت‌ دیگر دو استاندارد آسانسورهای برقی کششی و هیدرولیک در هم ادغام و از جنبه دیگر به دو استاندارد BS EN 81-20 و BS EN 81-50 تفکیک‌ شده است، لذا هیچ‌کدام به‌تنهایی قابل‌ اجرا نمی‌باشند.
استاندارد ملی ۱-۶۳۰۳ معادل استاندارد EN 81-1 مربوط به آسانسورهای برقی از سال ۱۳۸۴ در ایران الزامی بوده و مجدداً در سال ۱۳۹۳ تجدیدنظر شده و از اواسط سال ۹۴ اجباری شده است ولی هنوز تعدادی از الزامات ویرایش جدید، بطور کامل اجرایی نشده و با چالش‌هایی روبرو است.
استاندارد ملی ۲-۶۳۰۳ معادل استاندارد EN 81-2 مربوط به آسانسورهای هیدرولیک تا کنون در ایران الزامی نبوده و توسط شرکت‌های بازرسی نیز صحه‌گذاری و تائید نمی‌شود و قرار است در سال آتی (سال ۱۳۹۸) اجباری شود. با توجه به اینکه در استاندارد BS EN 81-20 آسانسورهای هیدرولیک هم اضافه‌ شده، لازم است هر چه زودتر موانع اجرایی شدن استاندارد آسانسورهای هیدرولیک هم در زمینه تولید و نصب و هم در زمینه بازرسی قبل از الزامی شدن این استاندارد برطرف شود.
برخی از بندهای استاندارد BS EN 81-20 برای شرایط موجود در ایران و ملاحظات ساختمانی همچون جان‌پناه در بالاسری و چاهک، سختگیرانه است. لازم است در این خصوص نظرات صنعت آسانسور در تدوین آن لحاظ شده، و با در نظر گرفتن کلیه جوانب ایمنی، بومی‌سازی شود و در غیر اینصورت اجرای آن با چالش‌های زیادی مواجه خواهد بود.
متن پیش‌نویس تدوین‌شده دارای اشکالات و ابهاماتی است که در صورت عدم اصلاح، مشکلات زیادی را برای صنعت هنگام بازرسی آسانسورها ایجاد خواهد نمود.
همچنین پس از تصویب نهایی این استاندارد و تدوین استاندارد فارسی معادل با BS EN 81-50لازم است جهت بسترسازی و آماده سازی صنعت برای اجرای این دو استاندارد جدید، فرصت کافی و مناسبی مشابه اروپا یا بیشتر به منظور تطبیق یا آن درنظر گرفته شود.

تاریخچه:
همزمان با پیشرفت علم و فناوری و افزایش تجربیات در صنعت آسانسور، همواره نیاز به بازنگری، تکمیل و بروزرسانی استاندارها برای بالا بردن ایمنی و کیفیت آسانسورها وجود دارد. بر روی استاندارد EN 81-1 که اولین بار در سال ۱۹۹۸ انتشار یافت ۳ ویرایش و اصلاحات انجام شد که آخرین تجدیدنظر، +A3 در سال ۲۰۰۹ میلادی صورت گرفت. همانگونه که در بالا ذکر شد، استاندارد ملی ۱-۶۳۰۳ تجدیدنظر اول ۱۳۹۳ از روی این ویرایش، تدوین شده است.
در سال ۲۰۱۴ میلادی استانداردهای BS EN 81-20 و BS EN 81-50 به‌عنوان استاندارهای جدید اروپا برای طراحی، تولید و نصب آسانسورها، با اصلاحات و بازنگری اساسی و تلفیق استاندارد آسانسورهای برقی EN 81-1 و آسانسورهای هیدرولیک EN 81-2 انتشار یافت و بصورت همزمان و موازی با استانداردهای قبلی قابل اجرا گردید ولی از سال ۲۰۱۷ میلادی به‌طور کامل جایگزین آن‌ها شده است. این دو استاندارد نسبت به تجدیدنظرهای قبلی بیشترین تغییرات را هم از نظر ساختار و هم از نظر قواعد و الزامات داشته است.
الزامات و قواعد جدید این استاندارد نه تنها بر روی تولید و نصب آسانسور، بلکه بر روی ساخت ساختمان نیز تأثیر اساسی دارد. این استاندارد هرچند الزامات دقیق‌تر و سخت‌گیرانه‌تری دارد ولی قواعد آن شفاف‌تر و روشن‌تر بوده و با نگاه به فناوری‌های جدید برای بهینه‌سازی انرژی و افزایش کیفیت و راندمان، نهایتاً آسانسورهای ایمن‌تر و راحت‌تری برای تمام کسانی که به نحوی با آن در ارتباط هستند شامل نصابان، مسئولین تعمیر و نگهداری، مدیران ساختمان و استفاده‌کنندگان آن‌ها فراهم می‌کند.